از لجبازی تا همکاری؛ چگونه والدین فضای گفت‌وگو با کودکان را تغییر دهند؟
از ربات‌های کندکار تا شوخی‌های خانوادگی؛ طنز چگونه به همکاری کودکان کمک می‌کند؟
استفاده از بازی و شوخی برای همراه‌کردن کودکان در انجام مسئولیت‌های روزمره، یکی از موضوعات مطرح‌شده در یادداشت بهار پوربلورچیان، کارشناس آموزش، است؛ رویکردی که در نمونه‌های اشاره‌شده در این یادداشت، در برخی محیط‌های آموزشی فنلاند و خانواده‌های آلمانی نیز مورد توجه قرار گرفته است.
به گزارش راوی خبر، همراه‌کردن کودکان با مسئولیت‌های روزمره همیشه از مسیر تکرار دستورها و تأکید بر انجام وظایف امکان‌پذیر نیست. گاهی تغییر فضای انجام یک کار ساده و تبدیل آن به فعالیتی سرگرم‌کننده می‌تواند زمینه همکاری بیشتر کودک را فراهم کند.
بهار پوربلورچیان کارشناس آموزش، در یادداشت «جنگ قدرت در خانه ممنوع» به نقش طنز و شوخ‌طبعی در مدیریت رفتار کودکان پرداخته و نمونه‌هایی از استفاده از بازی و روش‌های فکاهی برای کاهش مقاومت فرزندان را مطرح کرده است.
در یکی از مثال‌های این یادداشت، به مهدکودک‌های پیشروی هلسینکی در فنلاند اشاره شده که بنا بر روایت نویسنده، برای تشویق کودکان به جمع‌کردن وسایل از مسابقه‌ای با عنوان «ربات‌های کندکار» استفاده می‌کنند. در این روش، انجام یک مسئولیت روزمره در قالب بازی و خنده قرار می‌گیرد.
همچنین در این یادداشت به نمونه‌هایی از رفتار والدین در آلمان اشاره شده است که از تکنیک «معکوس‌سازی فکاهی» برای ترغیب کودکان و نوجوانان به انجام تکالیف استفاده می‌کنند.
وجه مشترک این نمونه‌ها، فاصله‌گرفتن از فضای دستوری و ایجاد تجربه‌ای تعاملی است. در چنین رویکردی، کودک به‌جای قرارگرفتن در موقعیت تقابل با والدین یا مربی، فرصت پیدا می‌کند در یک فعالیت سرگرم‌کننده مشارکت داشته باشد.
پوربلورچیان معتقد است طنز هوشمندانه می‌تواند در موقعیت‌های تنش‌زا به تغییر فضای ارتباطی کمک کند. با این حال، شوخی زمانی کارکرد مثبت خواهد داشت که دوستانه، متناسب با شرایط کودک و به دور از تحقیر یا تمسخر باشد.
در این نگاه، استفاده از بازی و شوخ‌طبعی به معنای کنارگذاشتن مسئولیت‌های تربیتی نیست؛ بلکه روشی برای ارائه درخواست‌ها با انعطاف بیشتر و فراهم‌کردن زمینه همکاری است.
این کارشناس آموزش در نهایت بر اهمیت پیوند صمیمیت و اقتدار والدین تأکید می‌کند و طنز دوستانه را یکی از ابزارهای ارتباطی برای مدیریت اختلاف‌های روزمره در محیط خانواده می‌داند.
